Jacob en de Engel

Kruisweg, Hoofddorp | Toon op de kaart »

Door: Ben Güntenaar

In witgrijs zandkalksteen heeft Ben Guntenaar (1922-2009) het bijbelse verhaal van Jacob worstelend met de engel afgebeeld. De twee ineengestrengelde figuren zijn moeilijk van elkaar te onderscheiden, zoals dat vaker het geval is met een worstelwedstrijd. Het oppervlak van de steen is ruw gebeiteld, hetgeen bijdraagt aan de indruk van onrust. Ook zelf ben je in beweging als je de hele voorstelling wilt zien, want je moet om het beeld heen lopen om het helemaal te bekijken. Het verhaal van Jacob en de engel (die eigenlijk God in een andere gedaante is) in het bijbelboek Genesis, werd door kunstenaars in de 19de eeuw vaak gebruikt om de worsteling met hun roeping te symboliseren. Hier, in de Haarlemmermeerpolder, staat dit Bijbelse verhaal voor de worsteling met het water en voor de strijd in de Tweede Wereldoorlog.

Het sculptuur van Jacob en de engel houdt het midden tussen figuratie en abstractie. Guntenaar ging na de oorlog op deze voorzichtig moderne manier werken onder invloed van zijn Haarlemse leermeester, de beeldhouwer Jan Bronner. Het traditionele van het beeld zit in het figuratieve en het feit dat je om het beeld heen moet lopen om de hele voorstelling te zien. Die truc had de beeldhouwer Bernini al in de 17de eeuw uitgevonden. Het abstracte zie je in de gebeeldhouwde vormen die nog maar nauwelijks een overeenkomst met de werkelijkheid hebben en iets te raden overlaten. Op deze manier verfraaide Guntenaar in de jaren veertig en vijftig scholen en overheidsgebouwen met zijn reliëfs. Guntenaar keek goed naar vooruitstrevende abstracte buitenlandse kunstenaars uit de jaren dertig en veertig, zoals Jean Arp en Henry Moore. Pas later in zijn leven, rond 1970, durfde Guntenaar de stap te maken naar kunst die niet meer figuratief was. Vanaf dat moment werden zijn kunstwerken composities van rechthoekige blokken stee

Jacob en de Engel
Jaar plaatsing
1959
Materiaal
Kalkzandsteen

Toon deze locatie op de kaart »

De CultuurAtlas is een initiatief van de
gemeente Haarlemmermeer

gemeente Haarlemmermeer