Aula van Rietveld

Toon op de kaart »

Gemeentelijk monument
Huidige functie: Aula
Bouwjaar: 1966/2002

Kenmerken

Het ontwerp van het gebouw is gebaseerd op het verloop van de begravenisplechtigheid. Het bestaat uit twee vrijstaande bouwvolumes, uitgevoerd in witte en grijze geglazuurde baksteen, die in afmetingen, hoogten en afstand een zekere spanning oproepen. In die spanning is de Aulazaal gelegd die uit licht lijkt opgebouwd. Daarmee heeft Rietveld onovertroffen een ruimte geschapen die tot reflectie en, naar zijn eigen zeggen, ook tot blijheid uitnodigt. In het raster van 3.30 meter past Rietveld een hoekverdraaiing toe die de lichtinval ondersteunt en de ruimtelijke spanning opvoert. Rietveld werkte in zijn architectuur met vlakken en lijnen. Hij voerde tot in detail de zoektocht naar eenvoud door. Ook de Aula heeft tal van typische Rietveld details zoals de ranke stalen kolommen in het zicht, de gevelbeëindigingen, de taatsdeuren en de consequente verdraaide kozijnstijlen. Uitzonderlijk verstild is de overdekte loopgang ter zijde van het gebouw.

Geschiedenis

In 1958 kreeg architect Gerrit Thomas Rietveld te Utrecht de opdracht van de Gemeente Haarlemmermeer een ontwerp te maken voor een Aula op de Algemene Begraafplaats "de Wilgenhof' op de hoek van de Hoofdvaart -Vijfhuizeweg ten noorden van Hoofddorp. Na financiële en technische hindernissen vond de opening van de Aula acht jaar later, op 19 april 1966 plaats. Architect Rietveld was in 1964 overleden en zijn associé Johan van Dillen heeft het ontwerp van Rietveld uitgevoerd. Het gebouw heeft doorlopend bouwkundige problemen gegeven. Reparaties en detailwijzigingen hebben het concept geen goed gedaan. In het jaar 2000 kreeg de luchthaven Schiphol toestemming de vijfde baan aan te leggen. De Aula zou onaanvaardbare geluidsbelasting ondervinden. De gemeente Haarlemmermeer besloot de bestaande Aula te slopen en deze op een nieuw aan te leggen begraafplaats te Zwaanshoek te herbouwen. Architect Bertus Mulder uit Utrecht, ooit medewerker van Gerrit Rietveld, kreeg de opdracht de Aula naar het oorspronkelijke ontwerp te herbouwen. Aan zijn vakmanschap en kennis van het werk van Rietveld is het te danken dat de Aula in Zwaanshoek is herbouwd. De oriëntatie is ongewijzigd. Gevolg gevend aan verbeterde technische inzichten en verhoogd comfort is tot in detail het originele ontwerp gerealiseerd.

Situatieve kenmerken

Op de hoek van de Spieringweg en de Noppenstraat te Zwaanshoek ligt de begraafplaats "de Meerterpen". Een paar honderd meter voorbij de ingang, links aan hoofdontsluitingsweg ligt de Aula, met dezelfde oriëntatie als eens ooit op de "Wilgenhof'. Een wandeling om het gebouw is noodzakelijk om de hoofdingang te bereiken. Dat is de beste manier om het gebouw te beleven, zoals Johan van Dillen ooit bij de opening op de "Wilgenhof" zei.

Redengevende omschrijving

De herbouwde Aula naar ontwerp van architect Gerrit Thomas Rietveld, op de Algemene Begraafplaats "de Meerterpen" te Zwaanshoek is zowel cultuurhistorisch als architectuurhistorisch van grote waarde. Het is één van de laatste werken van Gerrit Rietveld, een belangrijke richtinggevende architect van de twintigste eeuw. Het gebouw is in zijn verhoudingen, materiaalgebruik, detaillering en ruimtelijke beleving onmiskenbaar een exponent van de vernieuwende kunst- en architectuurstromingen van die tijd. Het interieur, de omliggende buitenruimten en de beplantingen behoren onlosmakelijk tot de ruimtelijke beleving van het gebouw. Een weergave van de oorspronkelijke situatie en het oorspronkelijke groenplan moet bewaard blijven.

Aula van Rietveld
Soort
Aula
Bouwkundige staat
Goed

Toon deze locatie op de kaart »

De CultuurAtlas is een initiatief van de
gemeente Haarlemmermeer

gemeente Haarlemmermeer